Engelsiz Erişim Derneği 2026-2028 Stratejik Plan

Stratejik planı hazırlamaktaki temel hedef “2024-2026 Engelsiz Erişim Derneği Stratejik Planı”nın değerlendirmesini yapmak ve “ENGELSİZ ERİŞİM DERNEĞİ 2026-2028 STRATEJİK PLANI”nda yer alan amaç ve hedeflerin gerçekleştirilmesi için gerekecek her alan ve seviyede eldeki kaynakların en doğru şekilde kullanılarak tüm paydaşların istek ve beklentilerini karşılayabilmektir.

Temel hedefe ulaşmak için;

Derneğin karar ve eylemlerini stratejik plan doğrultusunda oluşturmak,
Dernek faaliyetlerinde gelişimi planlamak ve sağlamak,
Derneğin öngörülebilirliğini arttırmak,
Stratejik planda ortaya konan hedefleri gerçekleştirecek şekilde dernek bütçesini hazırlamak
Dernek kaynaklarını belirlenmiş önceliklere göre kullanmak,
Dernek üyelerinin katılımını arttırmak ve hedef birlikteliğini geliştirmek,
Ölçülebilir hedefleri belirlemek ve hesap verme sorumluluğuna rehberlik etmek amaçlanmaktadır.

Stratejik Plan, derneğin içinde bulunduğu mevcut koşulları, gelecekte gerçekleştirilmek istenen hedeflere uygun hale getirmek için hazırlanmıştır.

STRATEJİK PLANLAMA SÜRECİ

Engelsiz Erişim Derneği, kurumsallığını geliştirme yolunda faaliyetlerini stratejik bakış açısıyla ele alarak adımlarını atmaya devam etmektedir. Dernek ikinci stratejik planını oluşturmuştur. Tüm üyelerin katılımına açık çevrim içi stratejik plan hazırlık toplantıları yapılmıştır. Stratejik plan hazırlama sürecinde Ayça Balcı Güngör sorumluluk alarak süreci düzenli takip etmiştir. Stratejik Plan hazırlık toplantılarına katılamayan dernek üyelerinin takibini ve katılımcılığını arttırmak için toplantı notları ve oluşturulan taslaklar dernek e-posta grubunda düzenli olarak paylaşılmıştır. Üye geribildirimleri dikkate alınarak düzenlemeler yapılmıştır.

Tüm üyelerin katılımına açık, çevrim içi toplantılarda öncelikle “2024-2026 Engelsiz Erişim Derneği Stratejik Planı” gözden geçirilmiştir. Stratejileri tanımlamak, geleceği tasarlamak ve yön vermek için “Önceliklendirme”, “Etkililik” ve “SWOT Analizleri”ni de içeren bir dizi çalışma gerçekleştirilmiştir. Ayrıca stratejik plana dahil etmek üzere ilkeler, beklentiler, güçlü ve geliştirilmesi gereken yönler, tehdit ve fırsatlar değerlendirilmiş ve önemli bulgular elde etme şansı yakalanmıştır. Hedef ve faaliyetlerin zaman planları yapılmış ve koordinatörleri belirlenmiştir.

Sonuç olarak tüm bulgular bir araya toplanmış ve Engelsiz Erişim Derneği 2026-2028 Stratejik Plan çalışması tamamlanmıştır. Yönetim Kurulu onayına sunulan bu plan tüm üyelerin oy birliği ile Nisan 2026’da yayımlanarak uygulamaya konmuştur.

2024-2026 ENGELSİZ ERİŞİM DERNEĞİ STRATEJİK PLANININ DEĞERLENDİRİLMESİ

Yapılan hazırlık toplantılarında 2024-2026 yıllarına ait 5 hedefe ait 20 faaliyet gözden geçirilmiştir. Bu doğrultuda hedefler 2026-2028 dönemi için güncellenmiş ve yeni hedefler belirlenmiştir.

2026-2028 STRATEJİK HEDEFLER

- Seçimlerin körler için erişilebilirliğinin izlenmesi ve sağlanması,
- Kaldırımların, tabelaların, otobüs duraklarının ve diğer altyapıların körler için erişilebilir hale getirilmesi,
- Güncel engelli verilerinin oluşturulması için veri ağı ve savunuculuk çalışmalarının yapılması,
- Sanat alanında erişilebilirlik, engelliliğin işlenişi, farkındalık çalışmalarının yapılması,
- Kitapların körler için erişilebilirliğinin sağlanması,

- Kör ve otistiklere yönelik önyargıların azaltılması için bilgilendirme, farkındalık ve kabul çalışmalarının yapılması

BİRİNCİ BÖLÜM ENGELSİZ ERİŞİM DERNEĞİ VE İLKELERİ

BELGEDE GEÇEN TEMEL KAVRAMLAR

Sakat: Yeti farklılıkları bulunan kişiyi ifade eder. Yeti farklılığı gereğince farklı araç ve yöntemler kullanabilir. Çevresindeki engelleri fark etmek için beyaz baston, hareket etmek için tekerlekli sandalye, işitmek için işitme cihazı VB. kullanabilir.

Engelli: Çevresel düzenlemelerin kapsayıcı olmaması, tutum ve önyargıların oluşturduğu bariyerlerden dolayı toplumsal yaşamda engellenen, yeti farklılığı bulunan kişidir.

Kör: Görme yetisinde farklılığı bulunan kişidir. Engelsiz Erişim Derneği olarak “kör” ifadesiyle, az gören ve hiç görmeyen kişiler kapsanmaktadır. Körler görme yetisindeki farklılığı gereği okuma-yazma için Braille alfabe (kabartma yazı) ya da bilgisayar ve telefon gibi teknolojik cihazlarda ekran okuyucu programlar, gözlük, büyüteç gibi araç-gereçler, büyük puntolu mürekkep yazılı materyaller, aydınlatma ve kontrast gibi çevre düzenlemeleri kullanabilir. Bağımsız hareket edebilmek için beyaz baston ve navigasyon uygulamalarını kullanabilir.

Otizm: İnsan türünün nörobiyolojik çeşitliliğinin doğal, kalıcı ve ayrılmaz bir parçası olan; bireyin dünyayı algılama, duyusal verileri işleme ve sosyalleşme biçimlerini şekillendiren kendine has bir sinir sistemi yapılanmasıdır. Bir hastalık veya eksiklik değil, yaşam boyu süren bir kimliktir. Otistikler için otizm; bilginin parçadan bütüne işlendiği derin odaklı bir bilişsel tarzı, doğruluğa ve dürüstlüğe dayalı doğrudan bir iletişim dilini ve çevresel uyaranlara karşı yüksek bir duyusal farkındalığı ifade eder. Otizm bir "bozukluk" olarak değil, toplumun nörotipik standartlara göre inşa edilmesinden kaynaklanan toplumsal bir engellilik deneyimi olarak yaşanır. Bu bağlamda otizm; tedavi edilmesi gereken bir "sorun" değil, erişilebilirlik ve nöroçeşitlilik temelinde saygı duyulması, alan açılması gereken bir insan olma biçimidir.

Otistik: Otizm spektrumuna sahip olan, dünyayı bu özgün nörobiyolojik yapılanma üzerinden deneyimleyen ve bu deneyimi kimliğinin ayrılmaz bir parçası olarak kabul eden özneyi ifade eder. Otistik, sadece bireysel bir tanım değil, aynı zamanda benzer deneyimlere, ortak bir kültüre ve tarihsel bir mücadeleye sahip olan küresel bir topluluğun üyesi olmayı simgeler.

ENGELSİZ ERİŞİM DERNEĞİ TARİHÇESİ

Engelsiz Erişim Derneği, sakatlık alanında mevcut derneklerin karar mekanizmalarında gençlere söz hakkı tanımamasından doğan hareketlilikle kör genç aktivistler tarafından 2005 yılında Engelsiz Erişim Grubu olarak kurulmuş, çalışmalarını çoğunlukla sanal ortamda gerçekleştirmiştir. Sakatlık alanı habitatına yeni bir dernek eklemek yerine bir süre grup olarak çalışmalarını sürdürmüş, dernekleşme kapasitesinin ve şartlarının olgunlaşmasını beklemiştir. Projelerinin hayata geçmesiyle yüreklenmiş; yeni projeler oluşturmak, geniş kitlelerle bütünleşmek ve bürokratik işlemlerde ihtiyaç duyulan tüzel kişiliğe sahip olmak amacıyla dernekleşmeye karar vermiştir. Bu doğrultuda 2011 yılında Engelsiz Erişim Derneği kurulmuştur. Engelsiz Erişim Derneği eşit, erişilebilir ve engelsiz yaşamın herkes için temel bir insan hakkı olduğunu savunur ve çalışmalarını bu çerçevede yürütür.

ENGELSİZ ERİŞİM DERNEĞİ MİSYON VE VİZYONU

Engelsiz Erişim Derneği, üretilen veya sunulan bütün ürün ve hizmetlerde evrensel tasarımın gözetilerek erişilebilirliğin sağlanmasını, sakatların toplumdaki tüm bireylerle eşit haklara sahip olmasını, ayrımcılığın her türüyle mücadele ederek eşitsizliklerin azaltılmasını ve ortadan kaldırılmasını, erişilebilirlik alanında yapılan çalışmalar sonucu sakatlık hakları konusunda farkındalığın arttırılmasını ve kamu bilincinin oluşturulmasını misyonu olarak benimsemektedir.

Engelsiz Erişim Derneği, tüm bireylerin yeti farkı üzerine inşa edilen engellemelerle karşılaşmadan, ayrımcılığa maruz kalmadan, herkesle aynı anda her ürünü ve hizmeti eşit, erişilebilir şekilde elde edebildiği, her bireyin dünyanın her yerinde eğitime, fiziksel mekanlara, bilgiye, kültür, sanat ve spor etkinliklerine ve diğer birçok farklı alanda sunulan hizmetlere eşit, erişilebilir ve engelsiz ulaşabildiği bir toplumsal yaşam oluşturma vizyonuyla çalışmalarını yürütmektedir.

ENGELSİZ ERİŞİM DERNEĞİ SAKATLIK POLİTİĞİ

Engelsiz Erişim Derneği;

• “Sakat, Engelli” kavramını Sosyal Model temelinde tanımlar;

• Kişiyi engelli yapan şeyin fiziksel organlarındaki farklılıklar değil, toplumdaki düzenleme ve önyargılar olduğunu savunur;

• Sakatlığı bir engel haline getiren şeyin kişinin bireysel özelliklerinden çok, çevresel düzenleme, tutum ve önyargıların oluşturduğu bariyerler olduğunu vurgular;

• Kişiyi engelli yapan çevresel düzenleme ve tutumların değişmesi halinde, bireyin fiziksel ve zihinsel farklılıklarının engel değil, insan çeşitliliğinin bir sonucu haline geleceğini benimser;

• Sakatlık alanında gerçekleştirilen çalışmaları sınırlandıran, eşitlikten uzak, insan haklarını içermeyen, bireyin farklılığını dikkate almayan, sakatlığı sadece tedavi edilmesi gereken bir eksiklik olarak gören Tıbbi Model’i reddeder;

• Toplumsal sakatlık algısını Sosyal Model paralelinde değiştirme amacıyla çalışmalar yürütür.

Sakatlık alanındaki hak temellilik anlayışını engellilere indirim, kontenjan, muafiyet, ayrıştırılmış uygulama ve alanlarda hizmet sağlanması noktasından evrensel insan haklarına uygun şekilde eşit bireyler seviyesine taşıma mücadelesini verir.

Ø Sakatlığından ötürü ücretsiz ulaşım hakkı yerine erişilebilir ulaşım hizmeti alabilme hakkını,

Ø İşe, okula alımda kontenjan yerine engelinden ötürü ayrımcılığın ortadan kaldırılmasını,

Ø Eğitimde derslerden muafiyet hakkı yerine dersleri sakatların herkesle aynı anda ve erişilebilir şekilde alabilme hakkını,

Ø Engellilerin istihdamında EKPSS uygulaması yerine KPSS’nin kapsayıcılığının geliştirilmesini,

Ø Sakatlar için ayrı şehirler, merkezler, web siteleri, uygulamalar vb. oluşturmak yerine tüm mekan ve hizmetlerin herkesin kullanabileceği şekilde evrensel tasarım ilkesi ile oluşturulması ve uygulanması hakkını savunur.

Engelsiz Erişim Derneği, körlük politikasının temelinde yer alan 3B ile

● Beyaz bastonla bağımsızlığı,

● Braille (kabartma yazı) ile bilgiye erişimi,

● İBilişim ile hizmetlere eşit erişimi simgeleştirir.

ENGELSİZ ERİŞİM DERNEĞİ TEMEL ÖRGÜTLENME ESASLARI

Engelsiz Erişim Derneği sakatlık alanında gerçekleştirdiği çalışmalarında;

§ Hak temellilik,

§ Eşitlik,

§ Kapsayıcılık,

§ Toplumsal cinsiyet dengesi,

§ Sosyal Modele uygunluk,

§ Evrensel tasarım,

§ Çözüm önerileri üretme ve çözüm önerilerini pilot uygulamalarla modelleme,

§ Anti hiyerarşik örgütlenme çalışma esaslarını benimser.

ENGELSİZ ERİŞİM DERNEĞİ FAALİYET ALANLARI

Engelsiz Erişim Derneği, sosyal model ve evrensel tasarım ilkeleri çerçevesinde aşağıdaki faaliyet alanlarında çalışmalar yürütmektedir:

● Sakatların bağımsız yaşama hakkı,

● Ayrımcılıkla mücadele ve ayrımcılığın izlenmesi,

● Erişilebilirlik kriterlerinin kapsayıcılığı ve erişilebilirlik hakkı,

● Erişilebilir, eşit eğitim hakkı,

● Eğitim materyallerinin ve içeriklerinin erişilebilirliği,

● Sakatlık hakları savunuculuğu,

● İşyerlerinin erişilebilirliği ve sakatların çalışma hakları,

● Ürün ve hizmetlerin, Kamu hizmetlerinin, web sitelerinin, uygulamaların erişilebilirliği,

● Kamusal alanların, yerleşim merkezlerinin, yaşam alanlarının erişilebilirliği,

● Ulaşım erişilebilirliği,

● Sakatlık mevzuatı, sakatlık alanı araştırmaları ve izleme faaliyetleri,

● Sakatlık alanında cinsellik çalışmaları,

● İzolasyona yol açabilecek her türlü uygulama ve politikaya karşı mücadele edilmesi,

● Evrensel tasarım ilkesinin geçerli kılınması amacıyla yapılan çalışmalar,

● Sakatlığa ilişkin toplumsal farkındalığın arttırılması,

● Sakatlığı bulunan kişilerin bilgilendirilmesi,

● Sakatlık alanında yayınlar üretilmesi,

● Spor faaliyetlerinin ve alanlarının erişilebilirliğinin sağlanması, erişilebilir spor faaliyetlerinin düzenlenmesi,

● Erişilebilir turizm hakkı,

● Müze, sanat faaliyetlerinin ve sanat çalışma, sergileme vb. mekanlarının erişilebilirliği,

● Sakat çocuk, genç, kadın, göçmen ve mülteci hakları,

● Sakatların ebeveynlik hakları ve ebeveynlik hakkında bilgiye erişimi,

● Sakat bireylerin ebeveynlerinin bilgiye erişimi,

● Sonradan sakatlanan kişilerin ve yakınlarının adaptasyonu,

● Sakatların ve sakatlığın istismarı ile mücadele

ENGELSİZ ERİŞİM DERNEĞİ KOMİTELERİ

Engelsiz Erişim Derneği bünyesinde oluşturulan, belirli bir konu, etkinlik veya proje odağında çalışan gruplar “komite” olarak adlandırılır. Etkinliklerin düzenlenmesi, duyurulması, yayınlar hazırlanması gibi alanlarda görev yapar. Komitelerin işleyişi ve komite üyelerinin görevleri Komiteler Yönergesi’yle belirlenmiştir.

DÜZENLİ OLARAK YAPILAN ETKİNLİKLER

•Selen Özel Bilgi Yarışması,

•Beyaz Baston ve Erişilebilirlik Festivali,

•Engelsiz Eğitimler,

• EEEH (Eşit, Erişilebilir, Engelsiz Hayat) Dergi’nin yayınlanması

İKİNCİ BÖLÜM: ENGELSİZ ERİŞİM DERNEĞİ PAYDAŞ ANALİZİ

BİRİNCİL PAYDAŞLAR

HEDEF

BİRİNCİL PAYDAŞ

Seçimlerin körler için erişilebilirliğinin izlenmesi ve sağlanması

Körler

Yüksek Seçim Kurulu

Siyasi Partiler

Basın

Körlük alanındaki STK’lar

Kaldırımların, tabelaların, otobüs duraklarının ve diğer altyapıların körler için erişilebilir hale getirilmesi

Körler

Esnaflar

Kamu kuruluşları

Güncel engelli verilerinin oluşturulması için veri ağı ve savunuculuk çalışmalarının yapılması

Körler

STK’lar

Hizmet sağlayıcı kurum ve kuruluşlar

Politika yapıcılar

Sanat alanında erişilebilirlik, engelliliğin işleyişi, farkındalık çalışmalarının yapılması

Körler

Sanatçılar

Sanat faaliyeti yürüten STK’lar

Sanat faaliyeti yürüten kurum ve kuruluşlar

Kitapların körler için erişilebilir olmasının sağlanması

Körler

Yazarlar

Kültür Bakanlığı

Yayınevleri

Kör ve otistiklere karşı Önyargıların azaltılması için bilgilendirme ve farkındalık çalışmalarının yapılması

Körler

Otistikler

Kamuoyu

Politika yapıcılar

İÇ PAYDAŞLAR

ÜYE SAYISI

ÇALIŞAN SAYISI

STAJYER SAYISI

GÖNÜLLÜ SAYISI

DERNEK ÜYELERİNİN GÖREVLERİ

• Komitelerde görev alma,

• Etkinliklerde görev alma,

• İki haftada bir yapılan toplantılara katılım sağlama,

• Aidat ödeme,

• Yazışmaları takip edip geri bildirim verme,

• Karar mekanizmalarına katılım sağlama

DERNEK ÇALIŞANININ GÖREVLERİ

Proje sürecindeki görevleri yerine getirme,
Resmi yazışmaları gerçekleştirmeye destek olma,
Dernek defterlerini tutmaya destek olma,
Sosyal medya içeriklerinin hazırlanması ve paylaşımların yapılmasına destek olma,
Proje hazırlama ve uygulama sürecine destek olma,
Dernek etkinliklerine etkin katılım sağlama

STAJYER VE GÖNÜLLÜLERİN GÖREVLERİ

• Görsel içerik üretme çalışmalarına destek olma,

• Etkinlik hazırlıklarına destek olma,

• Etkinliklerde görev alma,

• Erişilebilir materyal hazırlamaya destek olma,

• Video çekimlerine destek olma,

• Atölyelerin hazırlanmasına destek olma,

• Proje yazımına destek olma

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM: ENGELSİZ ERİŞİM DERNEĞİ SWOT ANALİZİ

DERNEĞİN GÜÇLÜ YÖNLERİ

•Hedefleri gerçekleştirmek ve belli aşamaya getirmek için ısrarcı ve takipçi olunması,

•Dernekte yürütülen işlerin devamlılığının olması, kişilere bağımlı olunmaması,

•Güçlü söylemin var olması,

•Dernek üyeleri olarak çalışma alanının öznesi olunması,

•Yerel belediyelerle iş birliğinin var olması,

•Üye alımına ve üyelere dair Kriterlerin var olması,

•İlkelerin var olması,

•Alanda deneyimin var olması,

•Alt gruplara bölünerek uzmanlaşma çabasının var olması,

•Marka değerinin var olması,

•Dernekte aktif çalışan kadınların var olması,

•Dernek çalışanının nitelikli olması,

•Üyelerin dijital yetkinliğinin olması,

•Gelenekselleşmiş bir yayın organının olması

DERNEĞİN GÜÇLENDİRİLMESİ GEREKEN YÖNLERİ

•Kaynak geliştirme konusunda deneyimin az olması,

•Savunuculuk faaliyetlerini sistematik ve yeterli sayıda gerçekleştirme konusunda güçlük yaşanması,

•Çalışan sayısının az olması,

•Gerçekleştirilmek istenen çok fazla hedefin var olması,

•Bütçenin sınırlı olması,

• Sonradan kör olan kişilere istenen düzeyde ulaşılamaması,

•Görünürlüğün sınırlı olması

FIRSATLAR

•Dernek merkezinin büyük şehirde olması,

•Çevrede bağlantı kurulabilecek kurum, kuruluş gibi yapıların var olması,

•Sosyal, kültürel etkinlikleri başka alanlara taşımak için fırsatların var olması,

•Derneğin belediyelerle ilişkisinin olması,

• Sosyal medyada etki yaratabilmek için teknolojik gelişmelerden yararlanılması,

•STK’lar, üniversiteler gibi kurumlarla iş birliğinin olması,

•Engelliliğin ortak kesişim alanı olması,

•Gelenekselleşmiş etkinliklerin düzenli sürdürülüyor olması

KARŞILAŞILABİLECEK TEHDİTLER

•Örgütlenme özgürlüğünün önündeki engeller,

•Bürokraside prosedürlerin ağır işlemesi,

•Karar mekanizmalarının STK katılımına yeterince açık olmaması,

•Ülkede yaşanan ekonomik belirsizlikler,

•Alandaki STK’ların büyük çoğunluğunun yardım odaklı olması,

•Yeterince örgütlenme mücadelesinin olmaması nedeniyle sakatlık alanında yaşanan değişim hızının azlığı

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM: ENGELSİZ ERİŞİM DERNEĞİ STRATEJİK HEDEFLERİ VE FAALİYETLERİ (2026-2028)

HEDEF 1

Seçimlerin herkes için erişilebilirliğinin izlenmesi ve sağlanması:

31.03.2022 tarihinde yapılan yasal düzenlemeyle görme engellilerin tek başına şablonla oy kullanmasına imkan sağlanmıştır. Yüksek Seçim Kurulu körler için şablon hazırlamakla görevlendirilmiştir. Ancak seçimlerin izlenmesi sonucunda şablonların erişilebilirliği ve kapsayıcılığıyla ilgili sorunlar yaşandığı tespit edilmiştir. Seçimlerde erişilebilirliğin ve kapsayıcılığın arttırılması için çalışmalar yürütülecektir.

-Faaliyet 1: İzleme sonuçlarının raporlanması, kamuoyuyla ve YSK'yla paylaşılması (2026-2027)

-Faaliyet 2: Rapor doğrultusunda YSK ile görüşme yapılması (2026-2028)

-Faaliyet 3: YSK’nın, seçimlerin erişilebilirliği konusunda detaylı bir çalıştay yapması için yazılı başvuru yapılması ve çalıştayın gerçekleşmesi için kamuoyu oluşturulması (2026-2028)

-Faaliyet 4: Rapor doğrultusunda en az üç partiyle görüşülmesi (2027-2028)

HEDEF 2

Kaldırımların, tabelaların, otobüs duraklarının ve diğer altyapıların körler için erişilebilir hale getirilmesi:

Kentler Körler için yeterince erişilebilir değildir. Kentlerin erişilebilir olmaması körlerin yaşamlarını olumsuz biçimde etkilemektedir. Bu nedenle kaldırımların, tabelaların, otobüs duraklarının ve diğer altyapıların körler için erişilebilir hale getirilmesiyle ilgili çalışmalar yürütülecektir.

-Faaliyet 1: Yaya yollarında, kaldırım, durak, tabela ve tüm altyapılardaki engellerle ilgili kısa videoların ve fotoğrafların çekilmesi ve yaygınlaştırılması (2026-2028)

-Faaliyet 2: Yaya yollarında, kaldırım, durak, tabela ve tüm altyapılardaki engellerle ilgili raporun hazırlanması ve kamuoyuyla paylaşılması (2026-2028)

-Faaliyet 3: Raporun ilçe ve il belediyelerine sunulması (2027-2028)

HEDEF 3

Güncel engelli verilerinin oluşturulması için veri ağı ve savunuculuk çalışmalarının yapılması:

Güncel ve güvenilir engellilik verilerinin eksikliği, engellilerin karşılaştığı ayrımcılık ve erişilebilirlik sorunlarının görünür kılınmasını ve bu alanlarda etkili politika geliştirilmesini sınırlamaktadır. Mevcut veriler güncel olmadığından karar alıcılar nezdinde hak temelli savunuculuk süreçleri yeterince güçlenememektedir. Savunuculuk faaliyetlerinin kanıta dayalı olması amacıyla çalışmalar yürütülecektir.

-Faaliyet 1: Engellilik verilerine dair durum tespit raporunun hazırlanması (2026-2028)

-Faaliyet 2: Rapor doğrultusunda en az 3 kuruma başvuru yapılması (2027-2028)

-Faaliyet 3: Veri izleme ağ sisteminin kurulması için gerekliliklerin araştırılması, maaliyet kalemlerinin çıkarılması, iş birliği kurulabilecek kurumların tespitinin raporlanması (2026-2028)

HEDEF 4

Sanat alanında erişilebilirlik, engelliliğin işlenişi, farkındalık çalışmalarının yapılması:

Sanat alanında erişilebilirlik eksikliği, engellilerin kültürel yaşama eşit katılımını sınırlamakta; sanat üretimi, deneyimi ve paylaşımı süreçlerinde dışlayıcı bir yapı oluşturmaktadır. Mevcut uygulamalar, erişilebilirlik standartlarının yeterince gözetilmemesi nedeniyle engellilerin sanata erişimini ve sanat yoluyla ifade alanlarını kısıtlamaktadır. Bu durum, kültürel hakların kullanımını da doğrudan etkilemektedir. Sanatın herkes için erişilebilir bir alan haline gelmesi ve engelliliğe ilişkin toplumsal algının dönüşmesi amacıyla farkındalık ve kapasite geliştirme çalışmaları yürütülecektir.

-Faaliyet 1: Sanatta engelliliğin ele alınışıyla ilgili en az üç kurumla görüşülmesi ve sonuçların raporlanması (2026-2028)

-Faaliyet 2: Sanatta engelliliğin ele alınışıyla ilgili en az üç kurumla görüşülmesi ve sonuçların raporlanması (2026-2028)

HEDEF 5

Kitapların körler için erişilebilir olmasının sağlanması:

Marekeş Sözleşmesi ülkemizce kabul edilmesine rağmen yayın hizmetlerine erişim ve dağıtım uygulaması körlerin kitaplara herkesle aynı anda erişebilmesini sağlayacak şekilde yürütülmemektedir. Körlerin kitaplara herkesle aynı anda erişme hakkının sağlanması için çalışmalar yürütülecektir.

-Faaliyet 1: Kitapların herkes için erişilebilir olması amacıyla kurulan “Kitaba Erişim Platformu” aracılığıyla somut faaliyetlerin hayata geçirilmesi için çalışmalar yapılması ve Engelsiz Erişim Derneği’nin bu alandaki savunuculuk çalışmalarının sürdürülmesi (2026-2028)

-Faaliyet 2: 20 önemli yayınevine Marekeş Sözleşmesi ve yasa gereğince tüm kitapların erişilebilirliğini sağlamaları gerektiğine dair e-posta gönderilmesi (2026-2027)

-Faaliyet 3: En az 20 yazara körlerin kitaba erişim hakkına dair farkındalık içeriklerinin gönderilmesi (2026-2027)

HEDEF 6

Kör ve otistiklere karşı Önyargıların azaltılması için bilgilendirme, farkındalık ve kabul çalışmalarının yapılması:

Körlere ve otistiklere yönelik toplumsal önyargılar ve yanlış bilgiye dayalı kabuller, eğitim, istihdam, sosyal yaşam ve kamusal alana eşit katılımı sınırlamaktadır. Engelliliğe ilişkin yaklaşımlar hak temelli ve kapsayıcı politikaların gelişimini zayıflatmaktadır. Bu nedenle, engelliliğin toplumsal ve çevresel boyutlarını görünür kılan, doğru bilgiye dayalı ve dönüştürücü bir yaklaşımın güçlendirilmesi gerekmektedir. Önyargıların azaltılması ve toplumsal farkındalığın arttırılması amacıyla bilgilendirme, farkındalık ve kabul çalışmaları yürütülecektir.

-Faaliyet 1: Körler ve otistiklere yönelik önyargıların ve sağlamcı tutumların azaltılması amacıyla okullar, belediyeler, sendika ve odalar gibi en az beş kuruma farkındalık ve kabul çalışmalarının yapılması (2027-2028)

-Faaliyet 2: Kör ve otistiklerin kamusal alanlardaki farklı ihtiyaçlarına yönelik rapor hazırlanması ve kamuoyuyla paylaşılması (2026-2028)

-Faaliyet 3: Patoloji paradigmasının yaygınlığını kırıcı en az 10 sosyal medya içeriğinin hazırlanması (2026-2028)

BEŞİNCİ BÖLÜM: YÜRÜRLÜK

Bu belge 6 Nisan 2026 tarihinde kabul edilmiş ve yönetim kurulu kararıyla yürürlüğe girmiştir.

Engelsiz Erişim Derneği 2026-2028 Stratejik Plan

GİRİŞ

STRATEJİK PLANLAMA SÜRECİ

2024-2026 ENGELSİZ ERİŞİM DERNEĞİ STRATEJİK PLANININ DEĞERLENDİRİLMESİ

2026-2028 STRATEJİK HEDEFLER

BİRİNCİ BÖLÜM ENGELSİZ ERİŞİM DERNEĞİ VE İLKELERİ

BELGEDE GEÇEN TEMEL KAVRAMLAR

ENGELSİZ ERİŞİM DERNEĞİ TARİHÇESİ

ENGELSİZ ERİŞİM DERNEĞİ MİSYON VE VİZYONU

ENGELSİZ ERİŞİM DERNEĞİ SAKATLIK POLİTİĞİ

ENGELSİZ ERİŞİM DERNEĞİ TEMEL ÖRGÜTLENME ESASLARI

ENGELSİZ ERİŞİM DERNEĞİ FAALİYET ALANLARI

ENGELSİZ ERİŞİM DERNEĞİ KOMİTELERİ

DÜZENLİ OLARAK YAPILAN ETKİNLİKLER

İKİNCİ BÖLÜM: ENGELSİZ ERİŞİM DERNEĞİ PAYDAŞ ANALİZİ

BİRİNCİL PAYDAŞLAR

İÇ PAYDAŞLAR

DERNEK ÜYELERİNİN GÖREVLERİ

DERNEK ÇALIŞANININ GÖREVLERİ

STAJYER VE GÖNÜLLÜLERİN GÖREVLERİ

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM: ENGELSİZ ERİŞİM DERNEĞİ SWOT ANALİZİ

DERNEĞİN GÜÇLÜ YÖNLERİ

DERNEĞİN GÜÇLENDİRİLMESİ GEREKEN YÖNLERİ

FIRSATLAR

KARŞILAŞILABİLECEK TEHDİTLER

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM: ENGELSİZ ERİŞİM DERNEĞİ STRATEJİK HEDEFLERİ VE FAALİYETLERİ (2026-2028)

HEDEF 1

HEDEF 2

HEDEF 3

HEDEF 4

HEDEF 5

HEDEF 6

BEŞİNCİ BÖLÜM: YÜRÜRLÜK

Son Eklenenler

Sıkça Başvurulan Kaynaklar